Okunma Zamanı:2 Dakika, 44 Saniye

ABD’nin Afganistan Elçisi Richard Holbrooke, ordunun kendisinden talep ettiği gibi asker sayısının çok sayıda arttırma niyetinin ardından Başkan Obama ile aynı fikirde değildi. Argümanı, hızlı bir artışın kesin olarak azalmaları anlamına geleceği, bunun Afganlara geçici bir artış olduğu ve Amerikalıların yakında ayrılacağı yönünde yanlış bir mesaj göndereceğidir.

Holbrooke’un önerisi farklıydı: Asker sayısını arttırmayın, makul sayıda tutun, çünkü bu Afgan halkına ve Taliban’a doğru mesajı gönderir. Yani, kalıyoruz ve bizimle müzakere etmek zorundasınız. Holbrooke diplomatik bir cephane arıyordu, işleri daha da kötüleştiren şey, Obama’nın asker artışını onaylamasının geçici bir süreye bağlı olmasıydı. Ardından önemli bir azalmaya ve ardından nihai bir çıkışa bağlıydı.

Başkan Trump da aynı yöne gitti ve Afganistan’dan kalıcı ve hızlı bir şekilde çıkmak istedi. Ayrıca (Covid-19) sürecindeki yönetim beceriksizliği yüzünden zarar gören itibarını onarmak için çok sayıda asker sayısını azaltmaya karar verdi. Askeri liderlerin, çekilmenin yansımalarının tehlikelerle dolu olabileceği konusundaki tavsiyelerini dinledikten sonra son çıkıştan çekildiği de söyleniyor.

Trump’ın geri çekilme fikri, onun düşünce tarzında ve siyasi propagandasında hep mevcuttu zaten. Maliyetli ve gülünç bir savaş olarak gördüğü Afganistan’daki savaşın kendisini ikna etmediğini birden fazla kez dile getirmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinin ardından aniden Suriye’den askerleri çekmeye karar verdi. Ancak kıdemli cumhuriyetçilerin ve Pentagon’un muhalefetinden sonra geri çekilmekten vazgeçmişti. 

Başkan Biden, öncekilerden farklı değil ve aynı yoldan gitti. Aslında ABD Başkanı geçen Nisan ayında tamamen geri çekildiğini açıkladığında;Taliban Kabil’i kazandı ve teorik olarak Kabil’i işgal etmişti. İkinci vuruş ise Afgan askeri bilgisi olmadan ABD kuvvetlerinin, gizlice Bagram Üssü’nden çekilmesiyle Afgan liderliklerinin terk edildiğini hissetmeye başladı.

Mesaj açıktı; Amerikalılar gidiyor, Taliban kalıyor ve Afganlar seçim yapmak zorunda. Amerikan istihbaratının çıkışın yaratacağı kaosa karşı uyarmasına rağmen Başkan Biden tam olarak ne yapacağını biliyordu.

Soru çok açık: Afganistan’dan çekilmek kendi ülkesinde seçim açısından onun için faydalı mı, değil mi? Cevap açık: Yararlıdır. Çünkü Amerikalıların büyük çoğunluğu, bazı muhalif politikacıların “Sonsuza Kadar Savaş” olarak adlandırdığı bu uzun savaşa karşıdır. Bu, Obama ve Trump’ın sahip olduğu güdünün aynısı, ancak Biden bunu yaptı ve uyarılara rağmen kararından vazgeçmedi . O sırada yinelediği gibi amaç, Afgan ulusunu inşa etmek değil, El Kaide ve terör gruplarını yenmek. ABD’nin bu rastgele çekilmesi ve utanç vericiydi, ancak uzun vadede gerçekten önemli miydi?

Havalimanındaki kalabalığın ve uçan uçağa tutunanların yarattığı kaos görüntülerinin etkilerinin geçici olduğu kesin ama en önemlisi 20 yıl süren bir savaşı bitirmekti.  Ve son konuşmasında söylediği gibi daha da devam edebilir. İç faktörler güçlüdür ve en büyük kararları vermede bile büyük rol oynamaktadır.

Amerikalılar, kendileri ve paraları için kimsenin yapamadığı yorucu savaşı sona erdiren kişinin Biden olduğunu görecekler. Seçmenler, dışarıdakiler bunu yanlış bir karar ve hain bir girişim olarak görse bile, bu karar için onu ödüllendirecek.

Geri çekilme kararının arkasındaki önemli stratejik analizlere rağmen, kritik kararlar almak için iç faktörlerin önemini gözden kaçırmamalıyız. Ve belki de kararın arkasındaki en güçlü faktör olarak nitelendirecektir.

 Bunu tarihsel olarak, Amerikan başkanlarının iç seçim faktörleri nedeniyle büyük dış kararlar aldıklarında görebiliriz. Tıpkı Başkan Eisenhower’ın Kore Savaşı’ndan çıkıp 56. Savaş’ta en yakın müttefiklerine (İsrail, Fransa ve İngiltere) rağmen seçimlerin kapıda olması nedeniyle karşı çıkması gibi.

Afganistan terör örgütlerinin yuvası mı olacak? Afgan kadınları zulüm mü görecek? Afganistan kaosa mı sürüklenecek? Bu soruların yanıtlarını henüz kimse bilmiyor.

Ama her ne olursa olsun, Biden yönetimi bunu doğru hesapladı ve çok az sayıda Amerikalının bu acil sorular için en azından şimdilik sandık başına gideceğini biliyor.

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın